Preloader Close

KOHALIN

کارل مارکس، فیلسوف و اندیشمند برجسته آلمانی

کارل مارکس، فیلسوف و اندیشمند برجسته آلمانی

کارل مارکس، انقلابی، جامعه شناس، مورخ، و اقتصاددان.  او با فردریش انگلس کتابی منتشر کرد که به عنوان مانیفست کمونیسم شناخته می شود. نوشته‌های مارکس و انگلس اساس بدنه فکری و اعتقادی معروف به مارکسیسم را تشکیل می‌دهند. 

 

 

نگاهی به زندگی و آثار کارل مارکس Karl Marx

فیلسوف و اندیشمند برجسته آلمانی

.............................

متولد: 5 مه 1818 تریر آلمان

درگذشت: 14 مارس 1883 (64 سالگی) لندن انگلستان

موسس: First International

آثار برجسته: "Das Kapital" "Manifesto کمونیست"

موضوعات مطالعه: اقتصاد سرمایه داری.  فلسفه تاریخ .مبادله ارزش

.............................

کارل مارکس، به طور کامل کارل هاینریش مارکس، (متولد 5 مه 1818، تریر، استان راین، پروس [آلمان] - درگذشته 14 مارس 1883، لندن، انگلستان)، انقلابی، جامعه شناس، مورخ، و اقتصاددان.  او (با فردریش انگلس کتاب Manifest der Kommunistischen Partei(1848) را منتشر کرد که معمولاً به عنوان مانیفست کمونیسم شناخته می شود، مشهورترین جزوه در تاریخ جنبش سوسیالیستی.  او همچنین نویسنده مهم ترین کتاب جنبش، (سرمایه داری)Das Capital بود.  این نوشته‌ها و سایر نوشته‌های مارکس و انگلس اساس بدنه فکری و اعتقادی معروف به مارکسیسم را تشکیل می‌دهند. 

 

 سال های اول

 کارل هاینریش مارکس بزرگ ترین پسر بازمانده از 9 فرزند بود.  پدرش، هاینریش، وکیلی موفق، مردی از عصر روشنگری، وفادار به کانت و ولتر بود، که در تبلیغات برای قانون اساسی در پروس شرکت داشت.  مادرش که هنریتا پرسبورگ نام داشت اهل هلند بود.  پدر و مادر هر دو یهودی بودند و از نسل ریشه داری از خاخام ها بودند، اما یک سال یا بیشتر قبل از تولد کارل، پدرش - احتمالاً به این دلیل که حرفه او این را ایجاب می کرد . در کلیسای انجیلی تازه تاسیس کشیش شد و به مسیحیت گروید.  کارل در شش سالگی غسل تعمید داده شد.  اگرچه کارل در جوانی کمتر تحت تأثیر مذهب بود تا سیاست‌های اجتماعی انتقادی و گاه رادیکال روشنگری، پیشینه یهودی‌اش او را در معرض تعصب و تبعیض قرار داد که احتمالاً او را به زیر سوال بردن نقش دین در جامعه سوق داد و به خواسته‌اش برای تغییر اجتماعی کمک کرد.

در سال 1841، مارکس، همراه با دیگر هگلیان جوان، تحت تأثیر انتشار کتاب «Das Wesen des Christentums» (1841؛ جوهر مسیحیت) توسط لودویگ فویرباخ قرار گرفت.  نویسنده آن، به عقیده مارکس، با موفقیت هگل را مورد انتقاد قرار داد، ایده آلیستی که معتقد بود ماده یا هستی از دیدگاه متضاد، یا ماتریالیستی، پست‌تر و وابسته به ذهن یا روح است و نشان می‌دهد که چگونه «روح مطلق» فرافکنی از «روح مطلق است.  انسان واقعی که بر اساس طبیعت ایستاده است.»  از این پس تلاش‌های فلسفی مارکس به سمت ترکیبی از دیالکتیک هگل بود .این ایده که همه چیز در یک روند دائمی تغییر است که ناشی از تضاد بین جنبه‌های متضاد آنهاست .با ماتریالیسم فویرباخ، که شرایط مادی را بالاتر از ایده‌ها قرار می‌داد.

 

 در ژانویه 1842 مارکس شروع به همکاری در روزنامه ای به نام Rheinische Zeitung کرد که به تازگی در کلن تأسیس شده بود.  این ارگان لیبرال دموکرات گروهی از بازرگانان، بانکداران و صنعتگران جوان بود.  کلن مرکز پیشرفته ترین بخش صنعتی پروس بود.  در این مرحله از زندگی مارکس،به  مقاله ای در مورد آزادی مطبوعات تعلق دارد.  از آنجایی که او وجود معیارهای اخلاقی مطلق و اصول جهانی اخلاق را بدیهی می دانست، سانسور را به عنوان یک شر اخلاقی محکوم کرد که مستلزم جاسوسی در ذهن و قلب مردم است و به فانیان ضعیف و بدخواه قدرت هایی اعطا کرد که ذهن دانای کل را فرض می کردند.  او معتقد بود که سانسور فقط می تواند عواقب بدی داشته باشد.

 در 15 اکتبر 1842، مارکس سردبیر راینیشه سایتونگ شد.  به این ترتیب، او موظف به نوشتن سرمقاله در مورد موضوعات مختلف اجتماعی و اقتصادی بود، از مسکن فقرای برلین و سرقت چوب توسط دهقانان از جنگل ها گرفته تا پدیده جدید کمونیسم.  او اعتقاد‌ داشت ایده‌آلیسم هگلی در این مسائل کاربرد چندانی ندارد.  در همان زمان او با دوستان هگلی خود که برایشان شوکه کردن بورژواها یک شیوه فعالیت اجتماعی کافی بود، بیگانه می شد.  مارکس که در آن زمان با «مردان عمل‌گرای لیبرال» که «گام به گام برای آزادی در چارچوب قانون اساسی مبارزه می‌کردند» دوست بود، موفق شد تیراژ روزنامه‌اش را سه برابر کند و آن را به مجله‌ای پیشرو در پروس تبدیل کند.  با این وجود، مقامات پروس آن را به دلیل صریح بودن بیش از حد به حالت تعلیق درآوردند و مارکس موافقت کرد که با آرنولد روگه، لیبرال هگلی، مروری جدید به نام Deutsch-französische Jahrbücher ("سالنامه های آلمانی-فرانسوی") که قرار بود در پاریس منتشر شود، تنظیم کند.

 

 اما ابتدا در ژوئن 1843 مارکس پس از هفت سال نامزدی با جنی فون وستفالن ازدواج کرد.  جنی زنی جذاب، باهوش و بسیار مورد تحسین بود که چهار سال از کارل بزرگتر بود.  او از خانواده ای بود که دارای تمایز نظامی و اداری بودند.  برادر ناتنی او بعداً وزیر کشور پروس شد.  پدرش که از پیروان سنت سیمون سوسیالیست فرانسوی بود، به کارل علاقه داشت، اگرچه دیگران در خانواده او با این ازدواج مخالف بودند.  پدر مارکس همچنین می ترسید که جنی قربانی شیطانی شود که پسرش را تسخیر کرده است.

 چهار ماه پس از ازدواج، زوج جوان به پاریس نقل مکان کردند که در آن زمان مرکز تفکر سوسیالیستی و فرقه‌های افراطی‌تر تحت عنوان کمونیسم بود.  در آنجا مارکس ابتدا یک انقلابی و کمونیست شد و شروع به معاشرت با جوامع کمونیستی کارگران فرانسوی و آلمانی کرد.  از نظر او عقاید آنها «کاملاً خام و خرد گریزانه » بود، اما شخصیت‌شان او رابه سمت آنها جلب کرد: «برادری انسان‌ها صرفاً عبارت نیست، بلکه یک واقعیت زندگی است، و اشراف انسان از کارشان بر ما می‌درخشد.  او در به‌اصطلاح «Ökonomisch-philosophische Manuskripte aus dem Jahre 1844» (نوشته شده در 1844؛ دست‌نوشته‌های اقتصادی و فلسفی 1844 [1959]) نوشت.  (این دست نوشته ها برای حدود 100 سال منتشر نشدند، اما تأثیرگذار هستند زیرا پیشینه اومانیستی تئوری های تاریخی و اقتصادی بعدی مارکس را نشان می دهند.)

 

 «سالنامه‌های آلمانی-فرانسوی» عمر کوتاهی داشتند، اما مارکس از طریق انتشار آنها با فردریش انگلس دوست شد، یکی از همکاران که قرار بود همکار مادام‌العمر او شود، و در صفحات آنها مقاله مارکس «Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosophie» (به سوی نقد) منتشر شد.  از فلسفه هگلی حق») با ادعای مکرر آن که دین «افیون مردم» است.  در آنجا نیز بود که او برای اولین بار دعوت به «قیام پرولتاریا» را برای تحقق مفاهیم فلسفه مطرح کرد.  اما یک بار دیگر دولت پروس علیه مارکس وارد عمل شد.  او در فوریه 1845 از فرانسه اخراج شد و به بروکسل به دنبال انگلس رفت. در آن سال در بلژیک، ملیت پروسی خود را کنار گذاشت.

 

دوره بروکسل کارل مارکس

دو سال بعد در بروکسل شاهد تعمیق همکاری مارکس با انگلس بودیم.  انگلس از نزدیک در منچستر، انگلستان، جایی که یک کارخانه شعبه شرکت نساجی پدرش قرار داشت، تمام جنبه های افسرده کننده انقلاب صنعتی را دیده بود.  او همچنین یک جوان هگلی بود و توسط موسی هس که "خاخام کمونیست" نامیده می شد به کمونیسم گرویده بود.  در انگلستان با پیروان رابرت اوون ارتباط داشت.  اکنون او و مارکس که دریافتند دیدگاه‌های مشابهی دارند، منابع فکری خود را با هم ترکیب کردند و Die heilige Familie (1845؛ خانواده مقدس) را منتشر کردند، که انتقادی گسترده از ایدئالیسم هگلی الهی‌دان برونو بائر بود.  اثر بعدی آنها، Die deutsche Ideologie (نوشته 1845-1846، منتشر شده در 1932؛ ایدئولوژی آلمانی)، حاوی کاملترین توضیح از برداشت مهم ماتریالیستی آنها از تاریخ بود، که نشان می داد چگونه، از نظر تاریخی، جوامع برای ارتقاء منافع ساختار یافته اند.  از طبقه مسلط اقتصادی  اما ناشر پیدا نکرد و در طول عمر نویسندگانش ناشناخته ماند.

 مارکس در سال‌های زندگی در بروکسل، دیدگاه‌های خود را توسعه داد و از طریق رویارویی با رهبران اصلی جنبش طبقه‌ی کارگر، جایگاه فکری خود را تثبیت کرد.  در سال 1846 او علناً رهبر آلمان ویلهلم وایتلینگ را به دلیل جذابیت های اخلاقی اش مورد سرزنش قرار داد.  مارکس اصرار داشت که نمی توان از مرحله جامعه بورژوایی گذشت.  پرولتاریا نمی توانست فقط به سمت کمونیسم جهش کند.  جنبش کارگری به یک پایه علمی نیاز داشت، نه عبارات اخلاقی.  او همچنین در Misère de la philosophie (1847؛ فقر فلسفه) علیه متفکر سوسیالیست فرانسوی پیر-ژوزف پرودون، که یک حمله شدید به کتاب پرودون با عنوان فرعی Philosophie de la misère (1846؛ فلسفه فقر) بود، بحث کرد.  پرودون می خواست بهترین ویژگی های تضادهایی مانند رقابت و انحصار را یکی کند.  او امیدوار بود ضمن حذف بدی ها، ویژگی های خوب موجود در نهادهای اقتصادی را نیز حفظ کند.  مارکس اما اعلام کرد که هیچ تعادلی بین تضادها در هیچ سیستم اقتصادی معینی امکان پذیر نیست.  ساختارهای اجتماعی اشکال تاریخی گذرا بودند که توسط نیروهای مولد تعیین می شد: «آسیاب دستی جامعه ای را با ارباب فئودال به شما می دهد.  آسیاب بخار، جامعه با سرمایه دار صنعتی.»  مارکس نوشت که شیوه استدلال پرودون برای خرده بورژوازی که قوانین زیربنایی تاریخ را نمی دیدند، نمونه بود.

 توالی غیرمعمول وقایع باعث شد مارکس و انگلس جزوه خود را به نام مانیفست کمونیست بنویسند.  در ژوئن 1847 یک انجمن مخفی به نام اتحادیه عدالتخواهان که عمدتاً از صنعتگران آلمانی مهاجر تشکیل شده بود، در لندن گرد هم آمدند و تصمیم گرفتند یک برنامه سیاسی تدوین کنند.  آنها نماینده ای نزد مارکس فرستادند تا از او بخواهند به لیگ بپیوندد.  مارکس بر تردیدهای خود غلبه کرد و به همراه انگلس به سازمان پیوست و پس از آن نام خود را به اتحادیه کمونیست تغییر داد و قانون اساسی دموکراتیک را تصویب کرد.  مارکس و انگلس که وظیفه تدوین برنامه خود را برعهده داشتند، از اواسط دسامبر 1847 تا پایان ژانویه 1848 کار کردند. کمونیست های لندن از قبل بی صبرانه مارکس را به اقدامات انضباطی تهدید می کردند که او نسخه خطی را برای آنها ارسال کرد.  آنها به سرعت آن را به عنوان مانیفست خود پذیرفتند.  این گزاره را بیان می کرد که تا آن زمان تمام تاریخ مبارزات طبقاتی بوده است، برداشت ماتریالیستی از تاریخ را که در ایدئولوژی آلمانی به کار گرفته شده بود به شکلی صریح خلاصه می کرد و تأکید می کرد که پیروزی آتی پرولتاریا برای همیشه به جامعه طبقاتی پایان خواهد داد.  بی‌رحمانه تمام اشکال سوسیالیسم مبتنی بر «تار عنکبوت» فلسفی مانند «بیگانگی» را مورد انتقاد قرار داد.  راه «آرمانشهرهای اجتماعی»، آزمایش‌های کوچک در جامعه را رد می‌کرد، زیرا مبارزه طبقاتی را مرده می‌کرد و بنابراین «فرقه‌های ارتجاعی» بودند.  این 10 اقدام فوری را به عنوان اولین گام به سوی کمونیسم، از مالیات بر درآمد تصاعدی و لغو ارث گرفته تا آموزش رایگان برای همه کودکان تعیین کرد.  با این جمله بسته شد: «پرولترها چیزی برای از دست دادن ندارند جز زنجیرشان.  آنها دنیایی برای برنده شدن دارند.  کارگران همه کشورها متحد شوید!»

انقلاب ناگهانی در اروپا در ماه های اول سال 1848 در فرانسه، ایتالیا و اتریش فوران کرد.  مارکس به موقع توسط یکی از اعضای دولت موقت به پاریس دعوت شده بود تا از اخراجش توسط دولت بلژیک جلوگیری شود.  با افزایش انقلاب در اتریش و آلمان، مارکس به راینلند بازگشت.  او در کلن از سیاست ائتلاف بین طبقه کارگر و بورژوازی دموکراتیک دفاع کرد و به همین دلیل با نامزدی نامزدهای مستقل کارگران برای مجمع فرانکفورت مخالفت کرد و به شدت علیه برنامه انقلاب پرولتاریایی که رهبران اتحادیه کارگران از آن حمایت کردند، بحث کرد.  .  او با قضاوت انگلس موافق بود که مانیفست کمونیست باید کنار گذاشته شود و اتحادیه کمونیست ها منحل شود.  مارکس سیاست خود را از طریق صفحات روزنامه Neue Rheinische Zeitung، که به تازگی در ژوئن 1849 تأسیس شده بود، تحت انتشار قرار داد و خواستار دموکراسی قانون اساسی و جنگ با روسیه شد.  هنگامی که رهبر انقلابی تر اتحادیه کارگران، آندریاس گوتشالک، دستگیر شد، مارکس جانشین او شد و اولین کنگره دمکراتیک راینلند را در اوت 1848 ترتیب داد. هنگامی که پادشاه پروس مجلس پروس را در برلین منحل کرد، مارکس از افراد مسلح و مردان خواست تا  به خاطر کمک به مقاومت  لیبرال های بورژوا حمایت خود را از روزنامه مارکس پس بگیرند و خود او نیز به اتهامات متعددی از جمله حمایت از عدم پرداخت مالیات متهم شد.  او در محاکمه خود با این استدلال که ولیعهد درگیر انجام یک ضدانقلاب غیرقانونی است از خود دفاع کرد.  هیئت منصفه به اتفاق آرا و با تشکر او را تبرئه کرد.  با این وجود، همزمان با شعله ور شدن آخرین جنگ ناامیدکننده در درسدن و بادن، دستور داده شد که مارکس به عنوان یک بیگانه در 16 مه 1849 تبعید شود.

 

 سالهای اولیه کارل مارکس در لندن

 مارکس که یک بار دیگر از پاریس اخراج شد، در اوت 1849 به لندن رفت. این شهر تا آخر عمر خانه او بود.  او که از شکست تاکتیک‌های خود در همکاری با بورژوازی لیبرال ناراحت بود، دوباره به اتحادیه کمونیست لندن پیوست و حدود یک سال از سیاست انقلابی جسورانه‌تری دفاع کرد.  در «خطاب کمیته مرکزی به اتحادیه کمونیست»، که با انگلس در مارس 1850 نوشته شد، تأکید شد که در موقعیت‌های انقلابی آینده، با اجتناب از اطاعت از حزب بورژوازی و راه‌اندازی «انقلابی‌های خود»، تلاش کنند تا انقلاب را «دائمی» کنند.  دولت های کارگری» در کنار هر دولت جدید بورژوازی.  مارکس امیدوار بود که بحران اقتصادی به زودی به احیای جنبش انقلابی منجر شود.  هنگامی که این امید محو شد، او بار دیگر با کسانی که آنها را «کیمیاگران انقلاب» نامید، مانند آگوست فون ویلیچ، کمونیستی که پیشنهاد تسریع ظهور انقلاب با انجام اقدامات انقلابی مستقیم را داشت، وارد تضاد شد.  مارکس در سپتامبر 1850 نوشت، چنین افرادی «ایده‌الیسم را جایگزین ماتریالیسم» می‌کنند و به آن توجه می‌کنند.

جناح مبارز به نوبه خود مارکس را به دلیل انقلابی بودن که فعالیت خود را به سخنرانی در مورد اقتصاد سیاسی در اتحادیه آموزشی کارگران کمونیست محدود می کرد، مسخره می کرد.  نتیجه این بود که مارکس به تدریج شرکت در جلسات کمونیست های لندن را متوقف کرد.  در سال 1852 او خود را به شدت وقف دفاع از 11 کمونیستی کرد که به اتهام توطئه انقلابی در کلن دستگیر و محاکمه شدند و جزوه ای از طرف آنها نوشت.  در همان سال او همچنین مقاله خود را با عنوان «هجدهمین برومر لویی بناپارت» در یک نشریه آلمانی-آمریکایی منتشر کرد که تحلیل دقیق آن از تشکیل یک دولت مطلقه بوروکراتیک با حمایت  طبقه دهقان  از جنبه‌های دیگر، به قول مارکس، 12 سال آینده، هم برای او و هم برای انگلس در کارخانه‌اش در منچستر، سال‌های «انزوا» بود.

مارکس از 1850 تا 1864 در فلاکت مادی و درد معنوی زندگی می کرد.  سرمایه‌اش از بین رفته بود، و جز در یک مورد نتوانست هزینه های زندگی خویش را تأمین کند.  در مارس 1850 او به همراه همسر و چهار فرزند کوچکش از ملک شخصیش  بیرون رانده شدند و دارایی هایشان را ضبط کردند.  چند تن از فرزندان او مردند .از جمله پسری به نام گیدو، "قربانی بدبختی بورژوازی"، و دختری با دام  فرانزیسکا، که همسرش دیوانه وار در تلاش بود تا برای تابوت او پول قرض کند.  خانواده به مدت شش سال در دو اتاق کوچک در سوهو زندگی کردند که اغلب با نان و سیب زمینی امرار معاش می کردند.  بچه ها یاد گرفتند به طلبکاران دروغ بگویند: «آقا.  مارکس در طبقه بالا نیست.»  یک بار مجبور شد با فرار به منچستر از دست طلبکاران فرار کند.  همسرش دچار شکستگی روحی  شد.

 

در تمام این سالها انگلس وفادارانه به حمایت مالی مارکسمی پرداخت .  مبالغ در ابتدا زیاد نبود، زیرا انگلس فقط یک کارمند در شرکت ارمن و انگلس در منچستر بود.  با این حال، بعدها، در سال 1864، زمانی که او شریک شد، کمک های مالی او سخاوتمندانه بود.  مارکس به دوستی انگلس افتخار می کرد و هیچ انتقادی از او را تحمل نمی کرد.  ارثیه های بستگان همسر مارکس و دوست مارکس ویلهلم ولف نیز به کاهش ناراحتی اقتصادی آنها کمک کرد.

 مارکس یک منبع درآمد نسبتاً ثابت در ایالات متحده داشت.  به دعوت چارلز آ. دانا، سردبیر نیویورک تریبون، در سال 1851 خبرنگار اروپایی آن رسانه  شد.  روزنامه به سردبیری هوراس گریلی، نسبت به فوریه گرایی، یک نظام سوسیالیستی آرمان‌شهری که توسط نظریه‌پرداز فرانسوی شارل فوریه توسعه یافته بود، همدردی داشت.  از 1851 تا 1862، مارکس نزدیک به 500 مقاله و سرمقاله ارائه داد (انگلس حدود یک چهارم آنها را ارائه کرد).  او در سراسر جهان سیاسی فعالیت کرد و جنبش ها و تحریکات اجتماعی از هند و چین گرفته تا بریتانیا و اسپانیا را تحلیل کرد.

 مارکس در سال 1859 اولین کتاب خود را در زمینه تئوری اقتصادی به نام Zur Kritik der politischen Ökonomie (مشارکتی در نقد اقتصاد سیاسی) منتشر کرد.  او در مقدمه آن بار دیگر برداشت مادی خود از تاریخ را خلاصه کرد، نظریه خود را مبنی بر اینکه سیر تاریخ به تحولات اقتصادی وابسته است.  اما در این زمان مارکس مطالعه در تاریخ اقتصادی و اجتماعی در موزه بریتانیا را وظیفه اصلی خود می دانست.  او مشغول تولید پیش‌نویس‌های اثر خود بود که قرار بود بعداً با عنوان Das Kapital منتشر شود.  برخی از این پیش‌نویس‌ها، از جمله طرح‌ها و نظریه‌های ارزش اضافی، در نوع خود مهم هستند و پس از مرگ مارکس منتشر شدند.

انزوای سیاسی مارکس در سال 1864 با تأسیس انجمن بین المللی کارگران پایان یافت.  اگرچه او نه بنیانگذار و نه رئیس آن بود، به زودی به رهبر آن تبدیل شد.  اولین نشست عمومی آن، که توسط رهبران اتحادیه های کارگری انگلیسی و نمایندگان کارگران فرانسه فراخوانده شد، در سالن سنت مارتین لندن در 28 سپتامبر 1864 برگزار شد. مارکس که از طریق یک واسطه فرانسوی برای حضور به عنوان نماینده آلمان دعوت شده بود.  کارگران، بی صدا روی سکو نشستند.  کمیته ای برای تهیه برنامه و اساسنامه سازمان جدید تشکیل شد.  پس از ارائه پیش‌نویس‌های مختلفی که احساس می‌شد رضایت‌بخش نبودند، مارکس که در یک کمیته فرعی خدمت می‌کرد، از تجربه روزنامه‌نگاری عظیم خود استفاده کرد.  «آدرس و قوانین موقت انجمن بین‌المللی کارگران»، برخلاف دیگر نوشته‌هایش، بر دستاوردهای مثبت جنبش تعاونی و قانون‌گذاری پارلمان تأکید داشت.  تسخیر تدریجی قدرت سیاسی، پرولتاریای بریتانیا را قادر می سازد تا این دستاوردها را در مقیاس ملی گسترش دهد.

مارکس به‌عنوان عضو شورای عمومی سازمان و دبیر متناظر آلمان، از این پس در جلسات آن که گاهی چندین بار در هفته برگزار می‌شد، شرکت می‌کرد.  او برای چندین سال در ایجاد اختلاف بین احزاب، جناح ها و گرایش های مختلف، درایت دیپلماتیک نادری از خود نشان داد.  انترناسیونال از نظر اعتبار و عضویت افزایش یافت و تعداد آن در سال 1869 به 800000 نفر رسید. این انترناسیونال در چندین مداخله از طرف اتحادیه های کارگری اروپایی که درگیر مبارزه با کارفرمایان بودند، موفق بود.

اما در سال 1870، مارکس هنوز به عنوان یک شخصیت سیاسی اروپایی ناشناخته بود.  این کمون پاریس بود که او را به یک چهره بین المللی تبدیل کرد، همانطور که او نوشت: «بهترین مرد لندنی که مورد تهمت قرار گرفته است».  هنگامی که جنگ فرانسه و آلمان در سال 1870 آغاز شد، مارکس و انگلس با پیروانی در آلمان که از رای دادن در رایشتاگ به نفع جنگ خودداری کردند، اختلاف نظر داشتند.  شورای عمومی اعلام کرد که "از دیدگاه  طرف آلمانی، جنگ یک جنگ دفاعی بود."  با این حال، پس از شکست ارتش فرانسه، آنها احساس کردند که اصطلاحات آلمانی به ضرر مردم فرانسه است.  هنگامی که قیام در پاریس آغاز شد و کمون پاریس اعلام شد، مارکس از آن حمایت بی دریغ کرد.  در 30 مه 1871، پس از درهم شکستن کمون، او در سخنرانی معروفی با عنوان جنگ داخلی در فرانسه از آن استقبال کرد:

 تاریخ هیچ نمونه قابل مقایسه ای از چنین عظمتی ندارد... شهدای آن برای همیشه در قلب بزرگ طبقه کارگر ثبت شده است.

 به نظر انگلس، کمون پاریس اولین نمونه تاریخ از «دیکتاتوری پرولتاریا» بود.  نام مارکس به عنوان رهبر انترناسیونال اول و نویسنده جنگ بدنام داخلی، در سراسر اروپا با روح انقلابی نماد کمون پاریس مترادف شد.

 

 با این حال، ظهور کمون، تضادهای درون انجمن بین المللی کارگران را تشدید کرد و در نتیجه باعث سقوط آن شد.  اتحادیه‌های کارگری انگلیسی مانند جورج اوجر، رئیس سابق شورای عمومی، با حمایت مارکس از کمون پاریس مخالفت کردند.  لایحه اصلاحات در سال 1867 که طبقه کارگر بریتانیا را از حق حقوقی برخوردار کرده بود، فرصت های گسترده ای را برای اقدامات سیاسی اتحادیه های کارگری باز کرده بود.  رهبران کارگری انگلیسی دریافتند که می‌توانند با همکاری با حزب لیبرال به پیشرفت‌های عملی زیادی دست یابند و با در نظر گرفتن لفاظی‌های مارکس به عنوان یک تحمیل، از اتهام او که «خود را به لیبرال‌ها فروخته‌اند» ناراحت کردند.

 اپوزیسیون چپ نیز تحت رهبری انقلابی مشهور روسی میخائیل الکساندرویچ باکونین شکل گرفت.  باکونین، کهنه سرباز زندان های تزاری و تبعید سیبری، می توانست انسان ها را با سخنرانی خود به حرکت درآورد، که شنونده آن را با «طوفان خروشان همراه با رعد و برق و غرش شیرها» مقایسه می کند.  باکونین عقل مارکس را تحسین می کرد، اما به سختی می توانست فراموش کند که مارکس در سال 1848 گزارشی منتشر کرده بود که او را به عنوان عامل روسیه متهم می کرد.  او احساس می کرد که مارکس یک آلمانی اقتدارگرا و یک یهودی متکبر است که می خواهد شورای عمومی را به یک دیکتاتوری شخصی بر کارگران تبدیل کند.  او به شدت با چندین نظریه مارکس، به ویژه حمایت مارکس از ساختار متمرکز انترناسیونال، دیدگاه مارکس مبنی بر اینکه طبقه پرولتاریا باید به عنوان یک حزب سیاسی در برابر احزاب غالب اما در چارچوب نظام پارلمانی موجود عمل کند، و اعتقاد مارکس مبنی بر اینکه پرولتاریا، پس از آن، مخالفت کرد.  دولت بورژوایی را سرنگون کرده بود، باید رژیم خود را ایجاد کند.  از نظر باکونین، مأموریت انقلابی تخریب بود.  او به دهقانان روسی با گرایش به خشونت و غرایز انقلابی مهارنشدنی اش به جای کارگران متمدن کشورهای صنعتی نگاه می کرد.  او امیدوار بود که دانشجویان افسران انقلاب باشند.  او در ایتالیا، سوئیس و فرانسه پیروانی به دست آورد که اکثراً مردان جوان بودند و یک انجمن مخفی به نام اتحاد بین‌المللی سوسیال دموکراسی سازمان داد که در سال 1869 هژمونی شورای عمومی را در کنگره بازل سوئیس به چالش کشید.  اما مارکس قبلاً موفق شده بود از پذیرش او به عنوان یک عضو  بدنه سازمان یافته در ساختار بین الملل جلوگیری کند.

برای باکونونیست‌ها، کمون پاریس الگویی بود از کنش مستقیم انقلابی و ردی بر آنچه که آن‌ها «کمونیسم استبدادی» مارکس می‌دانستند.  باکونین شروع به سازماندهی بخشهایی از انترناسیونال برای حمله به دیکتاتوری ادعایی مارکس و شورای عمومی کرد.  مارکس در پاسخ، درگیری باکونین را با یک رهبر دانشجوی بی‌وجدان روسی، سرگئی گنادیویچ نچایف، که باج‌گیری و قتل انجام داده بود، علنی کرد.

 

 مارکس بدون داشتن جناح راست حامی و با وجود چپ آنارشیست در مقابل او، می ترسید که کنترل انترناسیونال را به دست باکونین از دست بدهد.  او همچنین می خواست به کارهای مطالعاتی خود بازگردد و Das Kapital را تمام کند.  مارکس در کنگره انترناسیونال در لاهه در سال 1872، تنها کنگره ای که در آن شرکت کرد، توانست باکونونیست ها را شکست دهد.  سپس، در کمال تعجب نمایندگان، انگلس تصمیم گرفت که کرسی شورای عمومی از لندن به شهر نیویورک منتقل شود.  باکونینیست ها اخراج شدند، اما انترناسیونال ضعیف شد و سرانجام در سال 1876 در فیلادلفیا منحل شد.

 

 آخرین سالهای کارل مارکس

 در دهه بعدی و آخرین دهه زندگی مارکس، انرژی های خلاقانه مارکس کاهش یافت.  او گرفتار چیزی بود که او آن را «افسردگی روانی مزمن» می نامید و زمان زندگی اش به سمت خانواده اش چرخید.  او نتوانست هیچ کار قابل توجهی را تکمیل کند، اگرچه هنوز به طور گسترده مطالعه می کرد و متعهد به یادگیری زبان روسی بود.  او در عقاید سیاسی خود غزق شد.  هنگامی که پیروان خودش و پیروان انقلابی آلمانی فردیناند لاسال، رقیبی که معتقد بود اهداف سوسیالیستی باید از طریق همکاری با دولت محقق شود، در سال 1875 برای تأسیس حزب سوسیال دموکرات آلمان متحد شدند، مارکس انتقادی تند از برنامه آنها نوشت.  به اصطلاح برنامه گوتا)، ادعا می کند که سازش های زیادی با وضعیت موجود انجام داده است.  رهبران آلمان مخالفت های او را کنار گذاشتند و سعی کردند شخصاً او را آرام کنند.  او به طور فزاینده ای به جنگ اروپایی برای سرنگونی تزاریسم روسیه، که ستون اصلی ارتجاع بود، نگاه می کرد، به این امید که این امر انرژی های سیاسی طبقات کارگر را احیا کند.  او تحت تأثیر شجاعت فداکارانه تروریست های روسی که تزار، الکساندر دوم را در سال 1881 ترور کردند،قرار گرفت.  او احساس می‌کرد که این «یک وسیله عمل اجتناب‌ناپذیر تاریخی» است.

 علیرغم کناره گیری مارکس از سیاست فعال، او همچنان آنچه را که انگلس «تأثیر خاص» خود بر رهبران جنبش های طبقه کارگر و سوسیالیستی می نامید حفظ کرد.  در سال 1879، زمانی که فدراسیون کارگران سوسیالیست فرانسه تأسیس شد، رهبر آن ژول گوسد به لندن رفت تا با مارکس مشورت کند، کسی که مقدمه برنامه آن را دیکته کرد و بسیاری از محتوای آن را شکل داد.  در سال 1881، هنری مایرز هایندمن در کتاب انگلستان برای همه به شدت از مکالمات خود با مارکس استفاده کرد، اما با ترس از به رسمیت شناختن نام او، او را عصبانی کرد.

مارکس در سالهای آخر عمر خود زمان زیادی را در استراحتگاه های درمانی گذراند و حتی به الجزیره سفر کرد.  او با مرگ همسرش در 2 دسامبر 1881 و مرگ دختر بزرگش جنی لونگت در 11 ژانویه 1883 شکسته شد. او در لندن ظاهراً به دلیل آبسه ریه در سال بعد درگذشت.

 

شخصیت و اهمیت کارل مارکس

 در تشییع جنازه مارکس در قبرستان هایگیت، انگلس اعلام کرد که مارکس دو کشف بزرگ داشته است، قانون توسعه تاریخ بشر و قانون حرکت جامعه بورژوایی.  اما "مارکس قبل از هر چیز انقلابی بود."  او "منفورترین مرد زمان خود" بود، اما همچنین "محبوب، مورد احترام و با عزاداری میلیون ها همکار انقلابی" درگذشت.

 احساسات متناقضی که مارکس ایجاد کرد در جنبه های متضاد شخصیت او منعکس می شود.  مارکس ترکیبی از شورشی پرومته و روشنفکر سختگیر بود.  او به اکثر افراد احساس غرور فکری می داد.  یک نویسنده روسی، پاول آننکوف، که مارکس را در مناظره در سال 1846 مشاهده کرد، به یاد می‌آورد که «او فقط در موقع ضروری صحبت می‌کرد، بدون هیچ تناقضی» و به نظر می‌رسید «شخصیت یک دیکتاتور دموکرات است که ممکن است در لحظه‌های فانتزی در مقابل کسی ظاهر شود».  "اما مارکس آشکارا در حضور مخاطبان توده ای احساس ناراحتی می کرد و از فضای مجادلات جناحی در کنگره ها اجتناب می کرد.  او به هیچ تظاهراتی نمی رفت، همسرش تذکر می داد و به ندرت در جلسات عمومی صحبت می کرد.  او از کنگره های انترناسیونال که در آن گروه های سوسیالیست رقیب درباره قطعنامه های مهم بحث می کردند دوری می کرد.  او مرد «گروه‌های کوچک» بود، اکثراً در فضای شورای عمومی یا کارکنان روزنامه، جایی که شخصیت‌اش می‌توانست به شدت بر تعداد کوچکی از همکاران تأثیر بگذارد.  در عین حال از ملاقات با دانشمندان برجسته ای که ممکن بود با آنها در مورد مسائل اقتصاد و جامعه شناسی بر اساس برابری فکری بحث کندد، اجتناب کرد.  او علی‌رغم گستره فکریش، طعمه ایده‌های وسواس گونه‌ای بود، مانند اینکه وزیر خارجه بریتانیا، لرد پالمرستون، کارگزار دولت روسیه بود.  او مصمم بود که اجازه ندهد جامعه بورژوایی از او «ماشین پول‌سازی» بسازد، با این حال، تن به زندگی با ثروت انگلس و ارثیه خویشاوندان کرد.  او در عادات و شیوه زندگی شخصی خود دانشجوی ابدی باقی ماند، حتی تا جایی که در یک شوخی دانشجویی به دو دوست خود پیوست که طی آن آنها به طور سیستماتیک چهار یا پنج چراغ خیابان را در یکی از خیابان های لندن شکستند و سپس از دست پلیس فرار کردند.  او رمان خوان بزرگی بود، به ویژه رمان های سر والتر اسکات و بالزاک.  و با خانواده یک فرقه شکسپیرگرا  ساختند.  او پدری مهربان بود و می گفت که عیسی را به خاطر عشقش به فرزندان تحسین می کند، اما جان و سلامتی خود را فدا می کند.  از هفت فرزند او، سه دختر به بلوغ رسیدند.  دختر مورد علاقه او، النور، او را با شخصیت عصبی، متفکر، احساسی و تمایلش به بازیگر شدن نگران کرد.  سايه ديگري بر زندگي خانوادگي ماركس افكنده شد با تولد يك پسر نامشروع به نام فردريك، خدمتكار وفادار آنها هلن ديموث.  انگلس هنگام مرگ به النور فاش کرد که مارکس پدر بوده است.  مهمتر از همه، مارکس مبارزی بود که حاضر بود هر چیزی را در نبرد برای تصورش از جامعه ای بهتر قربانی کند.  او مبارزه را قانون زندگی و هستی می دانست.

 تأثیر عقاید مارکس بسیار زیاد بوده است.  شاهکار مارکس، Das Kapital، «انجیل طبقه کارگر»، همانطور که رسماً در قطعنامه انجمن بین المللی کارگران توصیف شد، در سال 1867 در برلین منتشر شد و در سال 1873 چاپ دوم را دریافت کرد. تنها جلد اول تکمیل شد.  و در زمان حیات مارکس منتشر شد.  جلد دوم و سوم، ناتمام مارکس، توسط انگلس ویرایش شد و در سال‌های 1885 و 1894 منتشر شد. مقوله‌های اقتصادی که او به کار گرفت، مقوله‌های اقتصاد کلاسیک بریتانیایی دیوید ریکاردو بود، اما مارکس از آنها مطابق با روش دیالکتیکی خود استفاده کرد تا استدلال کند که  جامعه بورژوایی، مانند هر ارگانیسم اجتماعی، باید مسیر توسعه اجتناب ناپذیر خود را طی کند.  سرمایه داری از طریق کارکردن گرایش های درونی مانند نرخ نزولی سود، می میرد و جامعه ای بالاتر جای آن را می گیرد.  به یاد ماندنی ترین صفحات در Das Kapital قسمت های توصیفی است که از کتاب های آبی پارلمانی در مورد فلاکت طبقه کارگر انگلیسی استخراج شده است.  مارکس معتقد بود که این بدبختی افزایش خواهد یافت، در حالی که در عین حال انحصار سرمایه به بند تولید تبدیل خواهد شد تا اینکه سرانجام «ناقوس مالکیت خصوصی سرمایه داری به صدا درآمد.  مصادره کنندگان مصادره می شوند.»

تأثیر عقاید مارکس بسیار زیاد بوده است.  شاهکار مارکس، Das Kapital،کتاب سرمایه داری  «انجیل طبقه کارگر»، همانطور که رسماً در قطعنامه انجمن بین المللی کارگران توصیف شد، در سال 1867 در برلین منتشر شد و در سال 1873 چاپ دوم را دریافت کرد. تنها جلد اول تکمیل شد.  و در زمان حیات مارکس منتشر شد.  جلد دوم و سوم، ناتمام مارکس، توسط انگلس ویرایش شد و در سال‌های 1885 و 1894 منتشر شد. مقوله‌های اقتصادی که او به کار گرفت، مقوله‌های اقتصاد کلاسیک بریتانیایی دیوید ریکاردو بود، اما مارکس از آنها مطابق با روش دیالکتیکی خود استفاده کرد تا استدلال کند که  جامعه بورژوایی، مانند هر ارگانیسم اجتماعی، باید مسیر توسعه اجتناب ناپذیر خود را طی کند.  سرمایه داری از طریق کارکردن گرایش های درونی مانند نرخ نزولی سود، می میرد و جامعه ای بالاتر جای آن را می گیرد. 

 مارکس هرگز ادعا نکرد که وجود طبقات و مبارزات طبقاتی را در جامعه مدرن کشف کرده است.  او تصدیق کرد که مورخان «بورژوا» مدت‌ها قبل از او توصیف کرده بودند.  با این حال، او ادعا کرد که ثابت کرده است که هر مرحله از توسعه تولید با ساختار طبقاتی متناظر همراه است و مبارزه طبقات لزوماً به دیکتاتوری پرولتاریا منتهی شد و ظهور جامعه بی طبقه را آغاز کرد.  مارکس در اوایل قرن نوزدهم نسخه‌های بسیار متفاوتی از جریان سوسیالیسم را در نظر گرفت و آن‌ها را در یک دکترین به هم چسباند که تا نیم قرن پس از مرگش نسخه غالب سوسیالیسم بود.  تأکید او بر تأثیر ساختار اقتصادی بر توسعه تاریخی اهمیت ماندگاری داشته است.

 اگرچه مارکس در نوشته‌های خود بر مسائل اقتصادی تأکید می‌کرد، تأثیر عمده او در زمینه‌های جامعه‌شناسی و تاریخ بوده است.  مهم‌ترین سهم مارکس در نظریه جامعه‌شناختی، شیوه کلی تحلیل او، یعنی مدل «دیالکتیکی» بود، که هر نظام اجتماعی را دارای نیروهای درونی می‌داند که منجر به «تضادها» (عدم تعادل) می‌شوند که تنها توسط یک اجتماعی جدید قابل حل است.  سیستم.  نئومارکسیست ها که دیگر استدلال اقتصادی در سرمایه داری را نمی پذیرند، همچنان در رویکرد خود به جامعه سرمایه داری از این مدل هدایت می شوند.  به این معنا، شیوه تحلیل مارکس، مانند روش های توماس مالتوس، هربرت اسپنسر، یا ویلفردو پارتو، به یکی از ساختارهای نظری تبدیل شده است که میراث دانشمند علوم اجتماعی است.

 

منبع: دانشنامه بریتانیکا

 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید کارل مارکس، فیلسوف و اندیشمند برجسته آلمانی